Тәуелсіздік
Шоқан Уәлиханов
Ағартушы, ғалым-этнограф, саяхатшы · 1835–1865
Мұхаммед-Ханафия Шыңғысұлы Уәлиханов
Шоқан Уәлиханов — қазақтың алғашқы ғалымы, ағартушы, тарихшы, этнограф және географ, Абылай ханның шөбересі. Омбы кадет корпусын бітіріп, Ресей әскерінде офицер болды. 1856—1857 жылдары Жетісу мен Ыстықкөлге, 1858—1859 жылдары Қашғарияға ғылыми саяхат жасап, еуропалық ғылымға беймәлім болған өлкені суреттеді. Қырғыздың «Манас» эпосының бір бөлігін жазып алып, зерттеді. Ресей географиялық қоғамының толық мүшесі болып сайланды. Ф.М.Достоевскиймен дос болды. 1865 жылы Алтынемел жайлауында 29 жасында қайтыс болды.
Жетістіктері
- Қашғарияға ғылыми саяхат жасап, өлкені ғылымға таныстырды (1858—1859)
- «Манас» эпосының бір бөлігін алғаш жазып алды
- Ресей географиялық қоғамының мүшесі болып сайланды
- Қазақ тарихы, этнографиясы мен фольклоры бойынша іргелі еңбектер жазды