Шәкәрім
Ақын, ойшыл, тарихшы, Абай дәстүрін жалғастырушы · 1858–1931
Шәкәрім Құдайбердіұлы
Шәкәрім Құдайбердіұлы — қазақ ақыны, ойшыл, тарихшы әрі аудармашы, Абай мектебінің ең ірі өкілі. Ол 1858 жылы 11 (23) шілдеде Шыңғыстау өңірінде туған; Тобықты руынан шыққан, Құнанбайдың немересі, Абайдың немере інісі. Жеті жасында әкесінен айырылып, Абайдың тәрбиесінде өсті; өз бетінше ізденіп, араб, парсы, түрік және орыс тілдерін меңгерді. 1906 жылы қажылыққа барып, сапар барысында Ыстанбұл кітапханаларында жұмыс істеді. «Түрік, қырғыз-қазақ һәм хандар шежіресі» мен «Мұсылмандық шарты» (1911), «Қалқаман–Мамыр», «Еңлік–Кебек» дастандары, «Үш анық» философиялық еңбегі оның басты туындыларына жатады; Хафиз бен Пушкин шығармаларын қазақшалады. 1931 жылы 2 қазанда Шыңғыстауда атып өлтірілді; 1958 жылы ресми ақталғанымен, шығармалары оқырманға 1988 жылдан кейін ғана оралды.
Жетістіктері
- «Түрік, қырғыз-қазақ һәм хандар шежіресін» жазды (1911)
- «Қалқаман–Мамыр», «Еңлік–Кебек» дастандарын шығарды
- «Үш анық» философиялық еңбегін жазды
- Хафиз бен Пушкин шығармаларын қазақ тіліне аударды