Жүсіп Баласағұни
Қарахан дәуірінің ақыны әрі ойшылы, «Құтадғу білік» дастанының авторы · XI ғасыр (шамамен 1016–1021 жылдары туған)
Жүсіп Хас Хажиб Баласағұни
Жүсіп Баласағұни — XI ғасырда Қарахан мемлекетінде өмір сүрген түркі ақыны, ойшыл әрі мемлекет қайраткері. Ол шамамен 1016–1021 жылдар аралығында Шу бойындағы Баласағұн қаласында туған; қайтыс болған жылы нақты белгісіз. Ақынның өмірі жайлы мәлімет негізінен өз шығармасындағы деректерден алынады. 1069–1070 жылдары ол «Құтадғу білік» («Құтты білік») дастанын жазып бітіріп, оны Қашқардағы Қарахан билеушісі Табғаш Боғра ханға тарту етті. Осы еңбегі үшін оған «хас хажиб» — сарайдағы жоғары лауазым берілді. Дастан әділет, бақ-дәулет, ақыл және қанағат ұғымдарын бейнелейтін төрт кейіпкердің сұхбаты түрінде құрылып, ел басқару мен адамгершілік мәселелерін қозғайды. Шығарманың Вена (Герат), Каир және Наманган қолжазбалары сақталған.
Жетістіктері
- 1069–1070 жылдары «Құтадғу білік» дастанын жазды
- Түркі тіліндегі алғашқы көлемді дидактикалық дастанның авторы
- Қарахан сарайында «хас хажиб» лауазымын алды