Жаяу Мұса
Әнші-композитор, ақын, «Ақ сиса» әнінің авторы · 1835–1929
Жаяу Мұса Байжанұлы
Жаяу Мұса Байжанұлы — қазақтың халық композиторы, әнші әрі ақын. Ол 1835 жылы Баянауыл өңіріндегі Жасыбай көлінің маңында туып, 1929 жылы қайтыс болды; Арғын тайпасының Сүйіндік руына жататын Айдабол бөлімінен шыққан. Ауыл молдасынан сауат ашып, кейін Қызылжар мен Омбыда болып, орыс тілін, скрипка мен сырнай тартуды үйренді. Елге оралған соң жергілікті шонжарлардың әділетсіздігін сынап, ықпалды Шорман әулетімен қақтығысқа түсті; атынан айырылып, «Жаяу» атануы да осыған байланысты. Ол Тобылға жер аударылып, кейін әскер қатарында Ресейдің бірнеше қаласында, Польша мен Литвада болды, М. Черняев әскерінің Қоқан хандығына қарсы жорығына қатысты. «Ақ сиса», «Хаулау», «Сұрша қыз», «Толғау» әндері кең тараған. Сонымен қатар ол «Ер Олжабай» жырының бір нұсқасын хатқа түсірген.
Жетістіктері
- «Ақ сиса», «Хаулау», «Сұрша қыз», «Толғау» әндерін шығарды
- Әлеуметтік әділетсіздікті әшкерелеген әндерімен танылды
- «Ер Олжабай» жырының нұсқасын хатқа түсірді