Жанқожа батыр
Сыр бойы қазақтарының Хиуа, Қоқан және патша билігіне қарсы күресінің басшысы · 1774–1860
Жанқожа Нұрмұхамедұлы
Жанқожа Нұрмұхамедұлы — Сыр бойы қазақтарының Хиуа мен Қоқан хандықтарының үстемдігіне, кейін Ресей империясының отарлау саясатына қарсы күресін басқарған батыр. Ол 1774 жылы Арал маңында туған, Кіші жүздің Әлімұлы бірлестігіндегі Шекті руынан шыққан. 1830-жылдардан бастап Сырдарияның төменгі ағысындағы Хиуа және Қоқан бекіністеріне бірнеше рет жорық жасап, жергілікті халықты алым-салық пен шапқыншылықтан қорғады. 1840-жылдары Кенесары ханмен байланыс ұстап, Созақ бекінісін алуға қатысты. 1856 жылдың соңында жерінен айырылған Сыр қазақтарының көтерілісін басқарып, Қазалы бекінісін қоршады; 1857 жылғы қаңтарда көтерілісшілер жеңіліс тапты. 1860 жылы жасы сексеннен асқан батыр жазалаушы жасақтың қолынан қаза тапты.
Жетістіктері
- Хиуа мен Қоқанның Сыр бойындағы бекіністеріне қарсы жорықтар жасады
- 1856–1857 жылдардағы Сыр қазақтарының көтерілісін басқарды
- Кенесары ханның қозғалысымен байланыс орнатты