Дәулеткерей
Күйші-композитор, «төре тартыс» күй дәстүрінің негізін қалаушы · 1820–1887
Дәулеткерей Шығайұлы
Дәулеткерей Шығайұлы — XIX ғасырдағы қазақтың көрнекті күйші-композиторы, Батыс Қазақстан домбыра мектебінің лирикалық бағытын қалыптастырған өнерпаз. Ол 1820 жылы Бөкей ордасында туып, 1887 жылы қайтыс болды. Әкесі Шығай сұлтан — Бөкей ханның інісі, Жәңгір кәмелетке толғанша орданы уақытша басқарған. Дәулеткерей мұсылманша сауат ашып, орыс тілін үйренді, домбыра тартуды Мүсірәлі күйшіден меңгерді. Ер жеткен соң ру басқару қызметінде болды, Петербургке сапар шегіп, еуропалық музыканы тыңдады, ал Құрманғазымен кездесуі екі күйшінің де шығармашылығына әсер етті. «Жігер», «Бұлбұл», «Топан», «Қосалқа», «Құдаша», «Ысқырма» күйлері оның мұрасының өзегін құрайды. Төре тұқымынан шыққандықтан, оның орындаушылық мәнері «төре тартыс» деп те аталады.
Жетістіктері
- «Жігер», «Бұлбұл», «Топан», «Қосалқа» күйлерін шығарды
- Домбыра күйіндегі «төре тартыс» дәстүрін қалыптастырды
- Құрманғазымен шығармашылық байланыс орнатты