Бумын қаған
Түрік қағанатының негізін қалаушы және алғашқы қағаны (552) · VI ғасыр (552 жылы қайтыс болған)
Бумын (Тумын) Ел қаған
Бумын қаған (қытай деректерінде Тумынь) — Ашина әулетінен шыққан, 552 жылы Түрік қағанатының негізін қалаған билеуші. Алғашында Алтайдағы түрік тайпалары Жужан қағанатына бағынып, оған темір өндіріп беріп отырды. 545 жылы Бумын Батыс Вэй патшалығымен елшілік байланыс орнатты, кейін жужандарға қарсы көтерілген теле тайпаларын жеңіп, өз қол астына қосып алды. Жужан қағаны Анагуй оған қызын беруден бас тартқан соң, Бумын Батыс Вэй ханшайымына үйленіп, 552 жылы жужандарды талқандады да, «Ел қаған» атағын қабылдады. Ол сол жылдың соңында (кей деректерде 553 жылы) қайтыс болды; туған жылы дереккөздерде көрсетілмеген. Орхон жазбаларында Бумын мен Істемі түрік елінің негізін салған ата-бабалар ретінде аталады.
Жетістіктері
- 552 жылы Жужан қағанатын талқандады
- Түрік қағанатын құрып, «Ел қаған» атағын алды
- Батыс Вэй патшалығымен одақтық байланыс орнатты
- Теле тайпаларын өз билігіне қосты