Көне дәуір
Білге қаған
Екінші Түрік қағанатының қағаны (716–734), Күлтегіннің ағасы · 683–734
Білге қаған — Екінші (Шығыс) Түрік қағанатының 716–734 жылдардағы билеушісі, Елтеріс қағанның үлкен ұлы. Жасөспірім шағында шад атағын алып, әкесінің інісі Қапаған қағанның тұсында көптеген жорыққа қатысты. 716 жылы Қапаған қаза тапқан соң, інісі Күлтегіннің қолдауымен таққа отырды. Ол Күлтегінді әскербасы етіп, қайын атасы Тоныкөкті кеңесші етіп ұстады; осы үшеуінің тұсында қағанат қайта нығайды. 720–721 жылдардағы қақтығыстардан кейін Тан империясымен бейбіт қатынас пен шекаралық сауда орнады. 734 жылы Білге қаған өз төңірегіндегі бектердің бірі берген удан қайтыс болды. 735 жылы Орхон бойында оның құрметіне көне түрік жазуы бар ескерткіш қойылды.
Жетістіктері
- 716 жылы таққа отырып, қағанатты қайта нығайтты
- Тан империясымен бейбіт қатынас пен сауда орнатты
- Інісі Күлтегінге арнап 732 жылы Орхон ескерткішін орнаттырды
- Есімі Орхон жазба ескерткіштерінде сақталды
«Жалаңаш халықты тонды, кедей халықты бай қылдым, аз халықты көп қылдым.» — Күлтегін жазуы (Білге қаған атынан жазылған мәтін), 732 ж.