Бейбарыс сұлтан
Мысыр мен Шамның мәмлүк сұлтаны (1260–1277), қыпшақ тектес қолбасшы · шамамен 1223–1277
Әл-Мәлік әз-Заһир Рукн әд-Дин Бейбарыс әл-Бундуқдари
Бейбарыс — 1260–1277 жылдары Мысыр мен Шамды билеген мәмлүк сұлтаны, шыққан тегі қыпшақ. Ол Дешті Қыпшақта туған, араб тарихшысы әл-Айни оны қыпшақтың бұрджоғлы руынан деп көрсетеді; туған жылы ретінде 1223 немесе 1228 жыл аталады. Бала күнінде құлдыққа сатылып, кейін Мысырдағы Әйюб әулеті сұлтанының мәмлүк гвардиясына қабылданды. 1250 жылы Мансура түбінде француз королі IX Людовиктің крест жорығына тойтарыс беруге қатысты. 1260 жылы Айн-Жалут шайқасында мәмлүктер моңғол әскерін жеңгенде алдыңғы шепті басқарды, сол жылы сұлтан Құтыз өлтірілген соң таққа отырды. Бейбарыс крест жорықшыларынан Арсуф, Сафед, Антиохия секілді бекіністерді тартып алды, Каирде Аббас халифатын қалпына келтірді, Алтын Орда ханы Беркемен одақ құрды. 1277 жылы Дамаскіде қайтыс болып, сонда жерленді.
Жетістіктері
- 1260 жылы Айн-Жалут шайқасында моңғол әскерін жеңуге қатысты
- Крест жорықшыларынан Антиохия мен бірқатар бекіністі тартып алды
- Каирде Аббас халифатын қалпына келтірді
- Алтын Орда ханы Беркемен одақтастық орнатты