Аттила
Ғұн державасының билеушісі (434–453), Еуропаға жорықтар жасаған қолбасшы · V ғасыр (453 жылы қайтыс болған)
Аттила (Еділ)
Аттила (қазақ дәстүрінде Еділ) — 434–453 жылдары Еуропадағы ғұн державасын билеген көсем. Туған жылы белгісіз, зерттеушілер оны V ғасырдың басы деп шамалайды. Алғашында ол бауыры Бледамен бірге билеп, 444–445 жылдары Бледа қаза тапқан соң жеке дара билеуші болды. Аттила Шығыс Рим империясына бірнеше рет жорық жасап, оны алым төлеуге мәжбүр етті. 451 жылы Галлиядағы Каталаун даласында Аэций бастаған римдіктер мен вестготтардың біріккен әскерімен шайқасты, ал 452 жылы Солтүстік Италияға басып кірді. 453 жылы Аттила кенеттен қайтыс болды, одан кейін ғұн державасы тез ыдырап кетті. Оның ордасында елші болып барған Панийлік Прискінің жазбалары — басты дереккөздердің бірі.
Жетістіктері
- Ғұндар мен бағынышты тайпаларды бір билікке біріктірді
- Шығыс Рим империясын алым төлеуге мәжбүр етті
- 451 жылы Каталаун даласындағы шайқаста ғұн әскерін басқарды
- 452 жылы Солтүстік Италияға жорық жасады