Томирис пен Кир II шайқасы
Б.з.б. 530 жыл · Сырдария маңы
Нәтижесі: Массагеттердің жеңісі, Кир II-нің қазасы
Томирис — Ахеменид Персиясы (Кир II)
Геродоттың жазбасы бойынша, б.з.б. 530 жылы Ахеменид империясының негізін қалаушы Кир II массагеттер еліне жорық жасады. Массагет патшайымы Томирис алдымен бейбіт келісім ұсынды, бірақ Кир бас тартты. Парсылар қулықпен Томиристің ұлы Спаргапис басқарған жасақты шарапқа тойдырып тұтқынға алды, ал Спаргапис намыстан өзіне қол жұмсады. Содан кейін Томирис бүкіл әскерін жинап, парсыларды шешуші шайқаста талқандады; Кир осы шайқаста қаза тапты. Геродот бұл шайқасты варварлар арасындағы ең қатал шайқастардың бірі деп бағалаған.
Тарихи маңызы
Сақ-массагет тайпаларының әлемдік империяға қарсы тұрып жеңген алғашқы белгілі шайқасы. Томирис бейнесі қазақ даласындағы ерлік пен тәуелсіздіктің символына айналды.