Тәуекел ханның Мәуереннахр жорығы
1598 жыл · Мәуереннахр (Ташкент, Самарқан, Бұхара)
Нәтижесі: Ташкент пен Түркістан өңірі Қазақ хандығында қалды; Бұхара алынбады, Тәуекел хан жарақаттан қайтыс болды
Тәуекел хан, Есім сұлтан — Бұхар хандығы (Шайбани әулеті, Пірмұхаммед хан)
XVI ғасырдың соңында Қазақ хандығы мен Шайбани әулеті Сыр бойы қалалары үшін ұзақ күрес жүргізді. 1598 жылы II Абдолла хан қайтыс болып, оның ұлы Абд әл-Момын көп ұзамай қастандықтан қаза тапты да, Бұхар хандығында аласапыран басталды. Осы сәтті пайдаланған Тәуекел хан інісі Есім сұлтанмен бірге Мәуереннахрға аттанып, Ташкентті, Ахсы мен Әндіжанды, одан соң Самарқанды алды. Парсы тарихшысы Ескендер Мұнши қазақ әскерін жүз мың адам деп көрсетеді, бірақ бұл сан асыра айтылған болуы мүмкін. Есімді Самарқанда қалдырған Тәуекел Бұхараны қоршады; он бір күнге созылған ұрыстан кейін қала қорғаушылары сыртқа шығып, қазақ әскерін шегіндірді. Мианкал өңіріндегі кейінгі шайқастардың бірінде Тәуекел хан жараланып, Ташкентке қайтқан соң дүние салды. Таққа отырған Есім хан жаңа Аштархани әулетімен бітім жасасты: Самарқан кері қайтарылды, ал Ташкент пен Түркістан аймағы Қазақ хандығында қалды.
Тарихи маңызы
Жорық нәтижесінде Сыр бойы қалалары мен Ташкент ұзақ мерзімге Қазақ хандығының құрамына кіріп, оның экономикалық және саяси тірегін күшейтті. Жорық Мәуереннахрда Шайбани әулетінің орнына Аштархани әулетінің келуімен тұспа-тұс келді.