Қондырша (Құндызша) шайқасы
1391 жыл · Қондырша өзені (Еділ бойы, қазіргі Самара облысы)
Нәтижесі: Тоқтамыс жеңіліп, шегінді; Алтын Орда әлсіреді
Тоқтамыс хан (Алтын Орда) — Әмір Темір әскері
Әмір Темірдің көмегімен Алтын Орда тағына отырған Тоқтамыс хан кейін Хорезм мен Әзербайжанға таласып, бұрынғы қамқоршысына қарсы шықты. 1391 жылдың басында Темір қалың әскерімен Ташкент маңынан аттанып, қазақ даласы арқылы солтүстікке жүрді; сәуір айында Ұлытауда осы жорық туралы тасқа жазу қалдырды. Тоқтамыс жауды дала түкпіріне тартып, азықтан қалжырату үшін шегіне берді. Темір әскері Тобыл мен Жайықтан өтіп, Еділ бойындағы Қондырша өзенінде оны шайқасуға мәжбүр етті. 18 маусымдағы ұрыста Алтын Орда әскері алғашында қанаттардан орағытып, жаудың тылына шықты. Алайда кейбір әмірлердің ұрыс алаңын тастап кетуі сапты бұзып, Темірдің қарсы соққысы шайқас тағдырын шешті. Екі жақ та ауыр шығынға ұшырады; деректердегі жүз мыңдаған деген сандарды тарихшылар асыра айтылған деп есептейді. Тоқтамыс тақтан айырылған жоқ, бірақ 1395 жылы Терек бойында тағы жеңілді.
Тарихи маңызы
Қондырша мен Теректегі жеңілістер Алтын Орданың әскери және экономикалық қуатын шайқалтып, оның ыдырауын тездетті. Жорық жолы қазақ жері арқылы өтті, ал Темірдің Ұлытаудағы жазуы — сол жорықтан қалған бірегей ескерткіш.