Мәскеу түбіндегі шайқас (Панфилов дивизиясы)
1941 жыл · Волоколамск бағыты (Мәскеу облысы)
Нәтижесі: Жау Мәскеу түбінде тоқтатылып, желтоқсанда кері қуылды
Генерал-майор И. В. Панфилов, аға лейтенант Бауыржан Момышұлы (316-атқыштар, кейін 8-гвардиялық дивизия) — Германия вермахты («Орталық» армиялар тобы)
1941 жылдың жазында Алматыда Қазақстан мен Қырғызстан тұрғындарынан 316-атқыштар дивизиясы жасақталды; оны генерал-майор Иван Панфилов басқарды. Қазанда дивизия Мәскеу түбіне жедел жеткізіліп, Волоколамск бағытында ені 40 шақырымнан асатын қорғаныс шебін алды. 15 қазаннан бастап ол неміс танк және жаяу әскер дивизияларымен ауыр ұрыстарға кірді; 27 қазанда Волоколамскіні тастауға мәжбүр болғанымен, жаудың жылжуын баяулатты. 16–20 қарашадағы жаңа шабуылға да тойтарыс берді; 18 қарашада дивизияға 8-гвардиялық атағы берілді, сол күні Панфилов қаза тапты. Батальон командирі Бауыржан Момышұлы Мәскеу қорғанысында 27 ұрысқа қатысып, батальонын қоршаудан алып шықты. 16 қарашадағы Дубосеково түбіндегі ұрыс «28 панфиловшы» ерлігі ретінде кең танылды, алайда 1948 жылғы әскери прокуратура тексеруі газет нұсқасын көркем қиял деп тауып, ұрысқа тұтас полк қатысқанын, жүзден астам жауынгер қаза тапқанын көрсетті. Желтоқсанда дивизия Крюково үшін шайқасып, қарсы шабуылға қатысты.
Тарихи маңызы
Панфилов дивизиясының табандылығы неміс әскерінің Мәскеуге жылжуын кідіртіп, қарсы шабуылға уақыт ұтып берді. Қазақстанда жасақталған бұл құраманың жолы — қазақстандықтардың Екінші дүниежүзілік соғыстағы үлесінің басты нышандарының бірі.