Мазмұнға өту
Тарих
Тәуелсіздік

Исатай–Махамбет көтерілісі

1836—1838 жж. · Бөкей Ордасы (Ішкі Орда)

Нәтижесі: Көтерілістің жеңілуі, Исатайдың Ақбұлақта қазасы

Исатай Тайманұлы, Махамбет Өтемісұлы — Жәңгір хан билігі және Ресей әскері

Бөкей Ордасында жер тапшылығы, ауыр алым-салық және Жәңгір ханның жайылымды өз туыстарына, әсіресе Қарауылқожа Бабажановқа, бөліп беруі халықтың наразылығын туғызды. 1836 жылы Беріш руының старшыны Исатай Тайманұлы мен жалынды ақын Махамбет Өтемісұлы бастаған көтеріліс басталды. 1837 жылдың күзінде көтерілісшілер хан ордасына жақындап, Жәңгір ханды қоршауға алды, бірақ Тастөбе маңындағы шайқаста патша әскерінен жеңіліп, Жайықтың сол жағалауына өтті. 1838 жылы Исатай Кіші жүзде күш жинап, көтерілісті қайта жалғастырды. 1838 жылы 12 шілдеде Ақбұлақ өзенінің бойындағы шайқаста Исатай қаза тапты, көтеріліс жеңіліске ұшырады. Махамбет күресті жалғастырып, 1846 жылы опасыздықпен өлтірілді.

Тарихи маңызы

Бөкей Ордасындағы хан билігі мен отаршылдыққа қарсы ең ірі халық көтерілісі. Махамбеттің жалынды жырлары арқылы көтеріліс қазақ әдебиеті мен ұлттық санада мәңгі сақталды.

← Барлық шайқастар