Аягөз шайқасы
1717 жыл (кей еңбектерде 1718) · Аягөз өзені бойы (нақты орны белгісіз)
Нәтижесі: Қазақ қолының ауыр жеңілісі
Қайып хан, Әбілқайыр хан — Жоңғар хандығының әскері (Цеван Рабдан — Сыбан Раптан тұсы)
XVIII ғасырдың басында Цеван Рабдан билеген Жоңғар хандығының шабуылдары жиілеп, қазақ билеушілері қарымта жорықтар ұйымдастырды. Шайқас туралы негізгі дерек — 1718 жылдың қысында Қазақ ордасында болған орыс елшісі Борис Брянцевтің ұрысқа қатысушылардан жазып алған мәліметі. Оның айтуынша, 1717 жылдың күзінде Қайып пен Әбілқайыр бастаған 30 мыңға жуық қазақ қолы жоңғар жеріне аттанып, Аягөз өзені бойында мыңға жуық адамнан тұратын жоңғар жасағына тап болған. Алғашқы күнгі ұрыс нәтижесіз аяқталып, жоңғарлар бекініп алды. Көп ұзамай оларға қосымша күш келіп, таң сәріде қазақ қосына тұтқиылдан соққы берді. Найзалы атты әскердің шабуылынан қазақ жасақтары бытырап, көп шығынмен шегінді. Көмекке келген жоңғар күшінің саны деректерде әртүрлі. Жеңіліс себебін зерттеушілер екі ханның ауызбірлігі болмауынан да, сақтықтың жоқтығынан да көреді; шайқасты кей еңбектер 1718 жылға жатқызады.
Тарихи маңызы
Аягөздегі жеңіліс қазақ жасақтарының бытыраңқылығын әшкерелеп, жоңғарлардың Жетісу мен Сыр бойына жаңа жорықтарына жол ашты. Ол 1723 жылғы «Ақтабан шұбырынды» апатының алдындағы ауыр ескерту болды.